Os galegos celebran o día de Todos os Santos con flores e visita aos cemiterios…ainda co día de difuntos é este luns

Os galegos cumpren coa tradición de visitar os seus cemiterios cada primeiro de novembro, Día de Todos os Santos, pero esta terra presume durante todo o ano dun importante patrimonio natural que está asociado a estes lugares de recollemento, os cales comparten protagonismo coa pastelería e as flores.

Son catro, polo menos en lista oficial, os camposantos singulares de Galicia, e están situados en Lugo, na provincia da Coruña, San Amaro e Camariñas, e o último, en Cambados (Pontevedra), tras a última adhesión de Santa Mariña a unha ruta europea cunha aura de misticismo non válida para quen non gocen do necro-turismo.

Estes grandes museos ao aire libre, nos que dalgún xeito a morte transfórmase en vida, énchense este domingo de centros medianos de rosas, o produto máis demandado nas florerías da Comunidade, de crisantemos, e de caraveis e incluso de orquídeas, aínda que este último sitúase entre os produtos máis selectos polo seu prezo.

Pero da celebración desta data benefícianse tamén outros sectores, como a pastelería, que despacha a "doce estrela", os ósos de santo, uns canutillos de mazapán duro recheos de manteigas, pralinés e marmeladas de diferentes sabores.

LUGARES CHEOS DE HISTORIA.

Tamén moitas veces é a propia beleza destes recintos a que impulsa aos cidadáns a realizar unha visita co único motivo de observar como os cemiterios poden chegar a contar a historia dos lugares nos que están situados.

Ocorre na parroquia de Orega (San Xoán), no municipio ourensán de Leiro, onde existe unha sepultura do ano 1973 dunha muller de sesenta anos e testemuña de Jehová que non puido ser sepultada dentro dos límites do cemiterio, pero tampouco se atopou mellor solución que a dunha cuneta. Cóntano párrocos da zona, e sinalan que se lle ofreceu á familia unha solución, co tempo, pero se negaron, co que o tema se converteu en tabú.

Entre os percorridos máis habituais pola zona están as tumbas antropomorfas talladas na roca granítica, como ocorre en San Andrés de Abelenda dás Penas, mentres que en Ourense o cemiterio de San Francisco está considerado como unha "auténtica obra de arte".

En Camariñas, na salvaxe Costa da Morte, está o Cemiterio dos Ingleses, cunha historia ligada ao naufraxio do Serpent. En 1990 celebrouse o centenario dese afundimento, e para iso, restaurouse a pequena construción onde foron enterrados os 172 mariñeiros ingleses que faleceron no fatídico accidente.

Moi perto, aínda que fóra desta rede, en Fisterra acapara todas as miradas o coñecido como cemiterio do fin do mundo, composto por 14 cubos de granito proxectados cara ao mar desde un portentoso cantil e ideado por César Portela, arquitecto premiado por levantar unha das mellores obras funerarias do mundo, na que non hai defuntos.

A configuración e o valor metafórico do seu deseño, esa especie de colectores, neste caso brancos, que o océano arroxa a terra cando se produce un naufraxio; así como o seu emprazamento, lindante con mar e ceo, convence aos veciños da zona partidarios da modernidade, pero non aos que están máis apegados ás tradicións.

Outro lugar santo de repouso que cativa aos visitantes e que si pertence á Ruta Europea de Cemiterios Singulares é San Amaro, na capital coruñesa. A súa boa acollida quedou demostrada coas visitas programadas con motivo do seu non tan recente bicentenario.

Emprazada fronte ao mar, está considerado un dos máis importantes de Galicia e unha das mellores mostras do neoclásico, así como un dos poucos cemiterios mariños do planeta.

O Concello lucense, tamén presente na rede, organiza visitas guiadas ao seu recoñecido cemiterio municipal San Froilán e presume ademais esta provincia do vello camposanto de Mondoñedo, lugar que acolle os panteóns de recoñecidos músicos e escritores, algúns fillos ilustres da cidade, como Álvaro Cunqueiro. Na súa lápida pódese ler o coñecido epitafio: "Eiquí xaz alguén que coa súa obra fixo que Galicia durase 1.000 primaveras máis". Entre os seus inquilinos figuran científicos, políticos, intelectuais e artistas, como os músicos Marcial do Adalid ou Castro Chané, ou poetas como Eduardo Pondal, Curros Enríquez, Manuel Murguía ou Wenceslao Fernández Flórez.